Analiza oparta na danych z rynku lokali mieszkalnych zaoferowanych
na sprzedaż. Liczba rekordów wejściowych przeznaczonych do obróbki:
690. Analizę przeprowadzono w układzie statycznym czasowo, bez
porównań zmian w czasie. Zestawienia sporządzono pod kątem podziału
na dzielnice, wg metrażu, piętra, liczby pokoi.
Wykres powyższy
ukazuje kształtowanie się ceny ofertowej z zależności od powierzchni
mieszkania. Zauważalne jest znaczne skupienie cen ofert w pobliżu
linii trendu dla mieszkań o powierzchni od 30 do 65 metrów,
czyli tych najczęstszych. Nie można zauważyć zmiany cen w górę
dla mieszkań o małej powierzchni (25-39 m kw.) zwyczajowo przeznaczonych
dla osób prowadzących samotnie gospodarstwo domowe. Wygląda,
że takiej tendencji w Mysłowicach nie ma. Zaprzecza to tezie
o rosnącym zapotrzebowaniu na mieszkania małe odpowiednie dla
jednej lub 2 osób. Przynajmniej tak jest na rynku wtórnym.
Ze sporą dozą prawdopodobieństwa można wysnuć wniosek bardziej
socjologiczny. Teza o tendencji w usamodzielnianiu się młodych
osób nie jest potwierdzona w wynikach niniejszej analizy.
Powodem może być pozostawanie młodych do momentu decyzji o ślubie lub chwili narodzenia się
dzieci we wspólnym zamieszkaniu z rodzicami lub odczuwalne
społecznie są już decyzje
o emigracji
za granicę osób w tym zakresie wiekowym. Efekt tych decyzji
zmniejsza popyt na mniejsze powierzchnie mieszkalne.
Z uwagi na to, iż w obrocie wtórnym w Mysłowicach nie ma też mieszkań luksusowych
nie można zauważyć wzrostu cen dla mieszkań o dużej powierzchni
i o wysokim standardzie wykończenia. W tym wypadku trend jest
raczej odwrotny. Mieszkania poczynając od ok. 80 m kw. (być
może ze względu na swoją cenę całkowitą powyżej 200 000 zł
i być może niższy standard) generują trend
poziomy, a nawet spadkowy. Wpływają tym samym spadkowo na
linię trendu.

Przyjrzyjmy
się tym samym ofertom z innego punktu widzenia. Rozpatrując
zależność ceny za metr kwadratowy od wielkości powierzchni
widzimy niemal poziomą linię trendu. Niższe ceny za metr występują
przy powierzchniach mieszkań od 95 m kw. w górę co wpłynęło
na odkształcenie od poziomu krzywej trendu.
Przeprowadziłem
obliczenia na próbce z wyłączeniem wspomnianych mieszkań dużych
– linia trendu zmieniła się na poziomą. Właściciele mieszkań
w swojej masie określają poziom ceny ofertowej na dość równym
poziomie, tak w przypadku mieszkań małych, jak i większych.
Jest to zależność prawdziwa dla mieszkań o powierzchni z przedziału
od 21 do 85 m kw. Wówczas cena średnia kształtuje się na poziomie
ok. 3000 zł. Mieszkania powyżej 90 m kw. mają ustaloną cenę
za metr na poziomie o 500 zł niższym, średnio ok. 2500 zł za
m2. Obrazują to dwa wykresy poniżej.


Próba wyjaśnienia
zjawiska. Mieszkania o metrażach powyżej 85 metrów nie występują
w budynkach wielorodzinnych stawianych po roku 1970. Zatem
mieszkania z przedziału 90-110 metrów kwadratowych pochodzą
z infrastruktury starej, przedwojennej, o niskim standardzie.
Ponadto mieszkania te mają cenę całkowitą powyżej kwoty 200
tys. zł i z tego względu spotykają się z mniejszą liczbą oferentów.
Tymi dwoma zjawiskami można tłumaczyć niższą wycenę ofert mieszkań
z przedziału 90-110 m2.
Wielkość metrażu mieszkań jest uzależniona
od istniejącej infrastruktury. Jakie wielkości mieszkań znalazły
się w chwili projektowania budynku mieszkalnego na desce projektanta
takie już, w swojej masie, zostały do dzisiaj. Struktura ta
jest odbiciem pro rodzinnej wizji projektantów i ich mocodawców
z lat 70. i późniejszych. Realizowali oni wytyczne ówczesnych
władz, których zamysł oparty był na zasadzie kształtowania
zachowań pro rodzinnych również w polityce budowy mieszkań
o określonych powierzchniach. Z tego też powodu 20% oferowanych
mieszkań to mieszkania o powierzchni z przedziału 47-52 m2.
Mieszkania o powierzchni w tym rozmiarze były najczęściej oddawane
w blokach wielorodzinnych. Aktualną strukturę oferowanych mieszkań
pod względem ich metrażu obrazuje wykres poniżej.

Źródło: opracowanie własne
Diagram rozkładu liczności wysokości ceny
ofertowej pokazuje jej najliczniejszą reprezentację w przedziale
130-200 tys. złotych. W swojej masie są one dominujące i obejmują
ponad 60% wszystkich ofert. Wydaje się zasadne, że można wyodrębnić
podgrupę z przedziału 130-160 tys. złotych jako najczęściej
występującą w ofertach. Obejmuje ona dokładnie 31,15% wszystkich
ofert. Podsumowując poniższy wykres. Klient pragnący zakupić
mieszkanie na rynku wtórnym w Mysłowicach, a dysponujący kwotą
130 tys. złotych może wybierać w 41,19% wszystkich ofert tj.
spośród około 120. Jaką kwotą powinien dysponować klient, aby
objąć ponad 85% wszystkich ofert w Mysłowicach, czyli móc sobie
wybierać spośród 250 ofert? Wystarczy mu 200 tys. złotych.
Dysponując taką kwotą stać go na zakup 86,5% wszystkich wystawionych
na sprzedaż mieszkań. Powyższe wnioski obrazują 2 wykresy poniżej
oraz tabelka liczności.

Rozważmy teraz kształtowanie się ilościowe cen w przeliczeniu na metr kwadratowy.
Jako przedziały przyjęto interwał o wartości 200 zł/m2. Średnio
rzecz ujmując, najliczniej, bo w ponad 20% przypadków, wyceniono
1 metr kwadratowy mieszkania na ok. 2950 zł. W przedziale pomiędzy
2850, a 3150 zł mieści się 21,72% ofert. Można przyjąć, że
jest to najliczniej reprezentowany średni poziom ceny za metr
kwadratowy w Mysłowicach.


Źródło: opracowanie własne


Źródło: opracowanie własne
Śródmieście to obszar składający się z
substancji mieszkalnej o bardzo zróżnicowanym standardzie.
Od wiekowych i mało doinwestowanych stuletnich kamienic po
30-50 letnie bloki o całkiem rozsądnym standardzie, niektóre
nawet po termomodernizacji. Z tego powodu rozstęp cenowy między
ofertami jest zauważalnie większy niż w innych dzielnicach.
Właśnie w tej dzielnicy widoczne są oferty mieszkań o powierzchni
powyżej 90 m2 i cenie mocno odstającej od ofert pozostałych.
Średnia cena za metr kw. mieszkania w przedziale mieszkań o
powierzchni od 20 do 85 m kw. to ok. 3000 zł.

Źródło: opracowanie własne
Linia trendu określająca kierunek zmiany
ceny w zależności od wzrostu powierzchni niemal przypomina
prostą. Oznacza to, że wzrost powierzchni mieszkania powoduje
proporcjonalny przyrost ceny. Porównamy za chwilę ceny przeliczone
na metr kwadratowy i potwierdzimy nasuwające się wnioski.

Źródło: opracowanie własne
Wygląda jednak na to, że ceny za metr
kw. w niewielkim stopniu zbliżają się do czerwonej linii trendu.
Wydają się z nią jakby „nie zgadzać”. Oznacza to spory rozstęp
między najtańszą, a najdroższą ofertą porównując mieszkania
o zbliżonych metrażach. Zbiór ofert mieszkań z obszaru Rymera
dzielnicy Śródmieście zestawiony na powyższym diagramie pokazuje,
jak bardzo rozwarstwione są te oferty pod względem oceny ich
wartości przez właścicieli. Infrastruktura tego obszaru wydzielonego
jest jednakowa: budynki pochodzą z początku 20 wieku. Nie widać
oznak ich rewitalizacji w przeszłości, ani dokonywanych napraw
lub przeróbek z lat ostatnich. Właścicielem od czasów II wojny
Światowej jest Państwo, następnie gmina Mysłowice. Żadne z
tych instytucji nie podjęło się dzieła renowacji, odnowienia
lub ocieplenia budynków. Z zewnątrz budynki te zachowały swój
secesyjny wyraz, zatem jedyną różnicą pozostaje wnętrze lokali.
Jak wiele nakładu pracy i kosztów włożył właściciel w wyremontowanie
lub unowocześnienie lokalu przed wprowadzeniem go na rynek,
tak sobie je ceni. Poniżej zestawienie porównawcze innej dzielnicy
– Brzęczkowic. Jest ono na tyle interesujące,
że przedstawia obraz diametrialnie inny niż obraz obszaru
Rymera.
Zebrana pula ofert z dzielnicy Brzęczkowice
wydaje się najlepiej i najdokładniej pokrywać się z linią trendu.
Wyliczony dla tej dzielnicy wskaźnik mediany jest bliski wartości
średniej. Niska wartość odchylenia standardowego wskazuje
wysokie skupienie badanych prób wokół średniej. To dzielnica,
która ma oba te wskaźniki na najniższym lub jednym z najniższych
poziomie spośród wszystkich. Może to oznaczać bardzo zbliżony
standard wszystkich ofert do siebie na tyle, że w niewielkim
stopniu, w ocenie właścicieli, lokale różnią się od siebie.
Wygląda na to, że w jednorodnym lub bardzo podobnym stopniu
właścicielom udaje się ustalić cenę zbliżoną do średniej. Nieliczny
wyjątek, jak oferta mieszkania 54 m kw. w cenie 250000 zł (4630
zł/m2) jest objaśniana przez właściciela nadzwyczajnie nowoczesną aranżacją i wyposażeniem. Czas pokaże czy wyjaśnienie to zostanie
zaakceptowane i oferta spotka się z pozytywną reakcją odbiorców.


Źródło: opracowanie własne
Właściciele nieruchomości oferujący mieszkania
w Brzęczkowicach bardzo zgodnie oceniają wartość swoich nieruchomości.
Odstępstwa od linii trendu, średniej są stosunkowo niewielkie.


Źródło: opracowanie własne
Właściciele nieruchomości mieszkalnych
z Brzezinki, pomimo niewielkiej liczności ocenianej grupy,
wyceniają swoje nieruchomości średnio na poziomie ok. 3000
zł/m2. Wyjątkiem, który powoduje zamieszanie w obrazie jest
oferta mieszkania o powierzchni 100 metrów kwadratowych, której
niska cena mocno zniekształca wyniki całości.
Dla osiedla Bończyk liczba poddawanych
badaniu ofert lokali mieszkalnych jest niska – tylko 7 ofert.
Trudno w takiej sytuacji przeprowadzać badanie syntetyczne.
Pozostawię wykresy bez istotnych komentarzy. Pobieżny obraz
jest zbliżony do ogólnego obrazu miasta. Wysokość ceny ofertowej
proporcjonalna do oferowanej powierzchni. Średnia cena za metr
kwadratowy na poziomie 3150 zł, 130 zł powyżej średniej miasta.


Źródło: opracowanie własne
10 ofert z dzielnicy Ćmok pozwala je zbadać
i stwierdzić, że obrane przez właścicieli ceny ofertowe są
podobnie, jak w przypadku Brzęczkowic bardzo zbliżone do średniej.
Odchylenie standardowe od ceny ofertowej to 27400. Dla porównania
w przypadku Brzęczkowic to 23800. To najniższe wartości w całym
badaniu. Natomiast średnia cena za metr kwadratowy oferowanego
mieszkania jest mocno zbliżona do średniej. Odchylenie standardowe
ceny za metr kw. ma najniższą wartość w całym badaniu – 227.
Średnia cena ofertowa za metr kw. to 3430 wobec mediany na
poziomie 3388 oznacza wysoki wskaźnik skupienia wszystkich
decyzji właścicieli wokół średniej. Być może ma na to wpływ
niewielka liczba poddanych badaniu ofert. Zaobserwowana średnia
cena ofertowa za metr kwadratowy mieszkania jest na poziomie
3430 zł to najwyższa wartość pośród zaobserwowanych we wszystkich
dzielnicach i obszarach wydzielonych.

Oferowane ceny mieszkań z Janowa Miejskiego
o powierzchniach od 30 do 100 metrów kwadratowych tworzą niemal
prostą linię trendu. Oznacza to, że przyrost ceny ofertowej
jest wprost proporcjonalny do metrażu mieszkania w całym wspomnianym
zakresie metrażu. Natomiast zaobserwowana średnia cena ofertowa
za metr kwadratowy mieszkania jest na poziomie 3207 zł. To
jedna z najwyższych średnich cen za metr pośród zaobserwowanych
we wszystkich dzielnicach i obszarach wydzielonych.


Wesoła to dzielnica powołana do życia
w wyniku rosnącego zapotrzebowania na pracowników ze strony
działalności przemysłu wydobywczego charakteryzuje się największą
różnorodnością i niespójnością w porównaniu z pozostałymi.
Linia trendu ceny ofertowej w zależności od oferowanej powierzchni
mieszkania nie jest linią prostą. Ceny mniejszych mieszkań
(30-40 m2) są niewiele niższe niż mieszkań 50-60 metrowych.
Po przeliczeniu na cenę za metr kwadratowy zjawisko uwidacznia
się jeszcze mocniej. Wyższy poziom przy mieszkaniach 30-40
m2, niższy przy metrażu 50-60 m2 i znowu wyższy dla 70-80 m2.


Kształtowanie się odpowiednich wykresów ofert z rejonu Wielkiej
Skotnicy nie odbiega od wykresów z całego miasta. Zachowana
jest proporcjonalność przyrostu ceny przy wzroście metrażu
mieszkania. Linia trendu tworzy linię prostą. Poziom średniej
ceny za metr jest również wyrównany dla każdej powierzchni,
lecz poziom ten jest średnio wyższy niż dla całego miasta,
gdyż wynosi 3289 zł. W tej dzielnicy występują też mieszkania
większe 68 i 75 m2.


Kształtowanie się średniej ceny ofertowej
w zależności od kondygnacji, na której się ona znajduje wygląda
następująco. Najwyższe średnie ceny ofertowe dotyczą pięter
1 i 8. Znacząco niskie średnie ceny ofertowe odnotowałem na
piętrze 5. Przy racjonalnej ocenie należy uwzględnić niską
liczebność ofert w zakresie pięter 5-11, która może mieć wpływ
na ocenę ogólną. Zatem w przedziałach od parteru do piętra
4 włącznie najniższa średnia cena jest na piętrach 3 i 4. Średnia
cena za metr kwadratowy jest najwyższa na parterze i piętrze
8. Niska na piętrze 2. A zdecydowanie odstaje w dół na piętrze
11.


Czy miara wartości mieszkania liczona
ilością pokoi jest miarą właściwą czy też zniekształcającą
obraz? Z jednej strony podzielić można prawie każde mieszkanie
na większą lub mniejszą liczbę pomieszczeń. Są jednak ważkie
przeciw wskazania. Konstrukcja mieszkań z wielkiej płyty praktycznie
to uniemożliwia. Usuwanie części płyty żelbetonowej jest zabronione
ze względu na naruszenie konstrukcji nośnej. Dokładanie ścianek
działowych jest możliwe, jednak w większości wypadków do każdego
z pokoi prowadzi tylko jedno wejście. Przy niezbyt dużych
pokojach ważny okaże się kształt dzielonego pokoju. Zatem kolejne
utrudnienie. Stawianie lekkich i cienkich ścianek działowych
wraz z otworem drzwiowym również jest możliwe, ale zdecydowanie
obniża komfort życia w nowo powstałych, jak i w pokojach
pozostałych.
Należy zatem przyjąć, że w budownictwie wielorodzinnym liczba
pokoi wywodzi się znów od deski kreślarskiej projektanta i
tak już zostało do dzisiaj. W powszechnym mniemaniu osób niezwiązanych
z rynkiem nieruchomości pojęcia M-1, M2, M-3, i M-4 wciąż
funkcjonują, a przeliczane są właśnie na ilość pokoi. Ilość
pokoi ma istotne znaczenie dla rodzin 2 i 3 dzietnych.
Dla nich posiadanie o jeden więcej pokoi ma na tyle wysoką
wagę, że właśnie tym parametrem rodzina będzie się posługiwać
szukając większego mieszkania na zmianę.



Kształtowanie się średniej ceny w zależności
od liczby pokoi jest następujące: średnia cena za mieszkanie
1 pokojowe – ok. 100 000, za 2-pokojowe: ok. 135 000, za 3-pokojowe:
ok. 180 000, za 4-pokojowe ok. 220 000.
Średnia cena za metr kwadratowy mieszkania kształtuje się następująco.
1-pokojowe w cenie 3200 zł, 2 i 3 pokojowe ok. 3000 zł, 4 pokojowe
w cenie ok. 2900 zł.
Liczebna reprezentacja ofert z poszczególną liczną pokoi przedstawia
się następująco: 12% - mieszkania 1-pokojowe, aż 42% - 2-pokojowe,
37% - 3-pokojowe, 9% - 4 pokojowe.
Szczegóły na diagramach powyżej.
Po usunięciu dzielnic o reprezentacji
nie większej niż 10 ofert sytuacja kształtuje się następująco:


Źródło: opracowanie własne
Analizując średnią cenę metra kwadratowego
zauważalna jest znacznie niższa od średniej cena metra kw.
w Śródmieście Rymera. Jednocześnie wyższe średnie w dzielnicach
Janów Miejski i Wielka Skotnica. W obu przypadkach są to dzielnice
najbardziej wysunięte na północ tj. najbardziej zbliżone komunikacyjnie
do Katowic. Podwyższony poziom ceny średniej za metr zauważam
na Wesołej. Jest to region na terenie, którego znajduje się
największym pracodawca w Mysłowicach – kopalnia „Mysłowice-Wesoła”.

Źródło: opracowanie własne
Rozważając odnotowane różnice w oferowanych
cenach ze względu na podział na dzielnice lub obszary wydzielone
stwierdzam co następuje: